Misioni i Bibliotekës së Kosovës: Raporti i IFLA-s/FAIFE-së, prill 2000: Aneks 4 Ligji mbi veprimtarinë bibliotekare dhe bibliotekat

Gazeta Zyrtare e Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës, nr. 24, Prishtinë, 19 maj 1978, Viti XXXIII: Mbi nxjerrjen e Ligjit mbi Veprimtarinë Bibliotekare dhe Bibliotekat

Këshilli i Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës ka nxjerrë dhe miratuar ligjin mbi bibliotekat dhe veprimtaritë bibliotekare në takimin e Dhomës së Punës së Bashkuar, të mbajtur më 18 prill 1978 dhe në takimin e Bashkësisë Krahinore Vetëqeverisëse të Interesit e Kulturës, të mbajtur më 27 prill 1978.

I. DISPOZITAT E PËRGJITHSHME

Neni 1

Veprimtaria bibliotekare është veprimtari shoqërore, detyra e së cilës është që përmes librit dhe materialit tjetër bibliotekar ta ngrisë nivelin e përgjithshëm arsimor, t’i kënaqë vijimisht nevojat kulturore të njerëzve punonjës dhe të qytetarëve, si dhe ta përparojë punën shkencore dhe profesionale dhe të ndikojë në zhvillimin e ekonomisë, arsimit, shkencës, kulturës dhe veprimtarive të tjera.

Neni 2

Veprimtaria bibliotekare, në pajtim me këtë ligj, përfshin mbledhjen, ruajtjen, përpunimin dhe shfrytëzimin e librave, broshurave, revistave, gazetave, shkresave, veprave muzikore, reproduksioneve të fotografive artistike, vizatimeve, hartave gjeografike dhe atlaseve të të gjitha llojeve, planeve të vendbanimeve, pllakave të gramafonit, shiritave të manjetofonit dhe kasetave, si dhe dorëshkrimeve, lëndës memoriale dhe materialin tjetër të shënuar në mënyra të tjera, që ëëështë krijuar në krijimtarinë artistike të njeriut (në tekstin tjetër librat dhe materiali tjetër bibliotekar).

Neni 3

Veprimtaria bibliotekare është me interes të posaçëm shoqëror.

Neni 4

Veprimtaria bibliotekare përfshin sidomos: zgjedhjen, sigurimin, mbledhjen, klasifikimin, ervidentimin, përpunimin me metoda profesionale bibliotekare, ruajtjen e botimin dhe dhënien në shfrytëzim të librit dhe materialit tjetër bibliotekar.

Neni 5

Librat dhe materiali tjetër bibliotekar i lihen në disponim publikut sa i përket shfrytëzimit të tyre.

Njerëzit punonjës dhe qytetarë në kushte të njëjta shfrytëzojnë librat dhe materialin tjetër bibliotekar.

Shfrytëzimi i librit dhe materialit tjetër bibliotekar më afër përcaktohet me aktet e përgjithshme të bibliotekës në pajtim me këtë ligj.

Neni 6

Mbrojtja e librat dhe materiali tjetër bibliotekar bëhet në pajtim me dispozitat e këtij ligji.

Në librat unikatë dhe materialin tjetër bibliotekar, që e ka cilësinë e permendores së kulturës, gjegjësisht që janë me vlerë dhe rëndësi të veçantë, aplikohen dispozitat mbi mbrojtjen e përmendroreve të kulturës.

Neni 7

Për realizimin e qëllimeve të veprimtarivsë bibliotekare njerëzit punonjës në veprimtarinë bibliotekare bashkëpunojnë, bijnë në ujdi dhe merren vesh në mes vete, si dhe qytetarët dhe njerëzit punonjës në organizatat e tjera të punës së bashkuar, si dhe shfrytëzuesit e shërbimeve bibliotekare dhe me bashkujdi dhe marrëveshje shoqërore përcaktojnë dhe në mënyrë të drejtëpërdrejtë bëjnë me ya marrëdhënie vetëqeverisëse dhe i bashkojnë mjetet për realizimin e interesave dhe nevojave të përbashkëta, si dhe për përcaktimin e programeve të zhvillimit dhe të përparimit të veprimtarisë bibliotekare.

II. ORGANIZATAT E PUNËS SË BASHKUAR QË MERREN ME VEPRIMTARINË BIBLIOTEKARE

Neni 8

Me veprimtarinë bibliotekare merren bibliotekat, si organizata të punës së bashkuar.

Organizatat e punës së bashkuar, organet shtetërore, bashkësitë vetëqeverisëse të interesit dhe organizatat e tjera dhe bashkësitë mund të themelojnë njësi të veçanta për kryerjen e veprimtarisë bibliotekare (në tekstin tjetër: biblioteka në përbërje).

Neni 9

Me veprimtarinë bibliotekare mund të merren organizatat e punës së bashkuar, organet shtetërore, organizatat edhe bashkësitëe tjera, të cilat i plotësojnë kushtet e caktuara me këtë ligj.

Veprimtarinë bibliotekare nga paragrafi i këtij neni e realizojnë njerëzit punonjës të bashkuar në biblioteka.

Neni 10

Bibliotekën mund ta themelojnë bashkësitë shoqërore-politike, organizatat bazë të punës së bashkuar, bashkësitë vetëqeverisëse të interesit, bashkësitë lokale, si dhe organizatat e tjera vetëqeverisëse dhe bashkësitë.

Bibliotekën mund ta themelojnë më shumë themelues.

Nëse bibliotekën e themelojnë dy ose më shumë themelues, të drejtat dhe obligimet e tyre përcaktohen me marrëveshje vetëqeverisëse.

Neni 11

Biblioteka dhe biblioteka në përbërje mund të themelohet:

• Nëse janë të siguruara mjetet materiali për fillimin e punës,
• Nëse ekziston fondi librar i nevojshëm për kryerjen e detyrës së bibliotekës ose nëse janë siguruar mjetet financiare për blerjen e fondit librar,
• Nëse janë të siguruara lokalet dhe pajimi për vendosjen dhe ruajtjen e librave dhe materialit tjetër bibliotekar dhe për punë të bibliotekës,
• Nëse janë siguruar punëtorët profesionalë për kryerjen e veprimtarisë bibliotekare.

Neni 12

Biblioteka e posathemeluar dhe biblioteka në përbërje mund të fillojë nga puna kur organi krahinor i administratës kompetente për çështje të kulturës vërteton që biblioteka, gjegjësisht biblioteka në përbërje, i plotëson kushtet e caktuara për kryerjen e veprimtarisë bibliotekare.

Neni 13

Biblioteka, gjegjësisht biblioteka në përbërje, mund të suprimohet, nëse nuk i plotëson kushtet e parapara me ligj ose nëse nuk ekzistojnë kushtet për kryerjen e veprimtarisë së saj.

Neni 14

Nëse biblioteka, gjegjësisht biblioteka në përbërje, gjatë punes pushon t’i plotësojë disa kushte të parapara për kryerjen e veprimtarisë, organi komunal i administratës kompetente për çështje të kulturës, cakton kohën në të cilën biblioteka është e obliguar t’i plotësojë kushtet dhe rreth kësaj ta lajmërojë bibliotekën amë dhe kuvendin e komunës në territorin e së cilës gjendet lokacioni i saj.

Neni 15

Themeluesi është i obliguar që para se të marrë aktin për suprimin e bibliotekës, të marrë mendimin e bibliotekës, e cila propozohet për t’u suprimuar bashkësisë kompetente vetëqerverisëse të interesit dhe bashkësisë gjegjëse shoqërore-politike, nëse ajo nuk është themeluese e bibliotekës.

Neni 16

Biblioteka ka statutin e vet.

Me statut caktohen sidomos: organizimi i brenshëm, puna e bibliotekës, marrëdhëniet themelore vetëqeverisëse, llojet e organeve, fushëveprimi dhe përbërja e organeve vetëqeverisëse dhe çështje të tjera me rëndësi për vetëqeverisjen dhe veprimtarinë e bibliotekës.

Për dispozitat e statutit që kanë të bëjnë me çështje me interes të posaçëm shoqëror, pëlqimin e jep Kuvendi i komunës.

Për dispozitat e statutit në pajtim me paragrafin 3 të këtij neni për bibliotekat themeluese i të cilave është Krahina, pëlqimin e jep Kuvendi i Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës.

Neni 17

Për përparimin e bashkëpunimit reciprok dhe zgjidhjen e disa çështjeve me interes të përbashkët, biblioteka dhe biblioteka me interes të përbashkët, biblioteka dhe biblioteka në përbërje mund të bashkohen në bashkësinë e bibliotekave ose në forma të tjera të bashkimit.

Neni 18

Bibliotekat dhe bibliotekat në përbërje për t’ua ofruar librat shfrytëzuesve, organizojnë ekspozita të librit, organizojnë ligjërata, botojnë publikime profesionale, themelojnë salla leximi dhe u ndihmojnë atyre dhe organizojnë biblioteka lëvizëse.

Neni 19

Bibliotekat dhe bibliotekat në përbërje sipas përbërjes, qëllimeve dhe detyrave mund të jenë: të përgjithshme, speciale dhe shkollore.

Neni 20

Bibliotekat e përgjithshme janë: popullore dhe shkencore.

Bibliotekat popullore dedikohen për fitimin dhe zgjerimin e arsimit të përgjithshëm e profesional dhe për plotësimin e nevojave të qytetarëve.

Bibliotekat shkencore u dedikohen nevojave të të gjitha ose të disa degëve shkencore.

Neni 21

Bibliotekat speciale u dedikohen nevojave të disa degëve shkencore gjegjësisht lëmi ose profesioni (bibliotekat e organizatave të shkollave të larta, organizatave shkencore-hulumtuese, organizatave të punës së bashkuar, organeve shtetërore etj.), si dhe nevojave të llojit të caktuar të lexuesve bibliotekat për të verbërit e të ngjashme).

Neni 22

Bibliotekat shkollore u janë të dedikuara nxënësve dhe arsimtarëve të atyre shkoolave dhe shërbejnë për realizimin e detyrave shkollore dhe përparimin e mësimit.

Neni 23

Biblioteka mund ta ndërrojë veprimtarinë e vet në pajtim me themeluesin.

Neni 24

Për realizimin e përhershëm, organizimin dhe punën sistematike në zhvillimin dhe në përparimin e veprimtarisë bibliotekare, bibliotekat e caktuara kryejnë edhe punët e shërbimit amë për bibliotekat në territorin e caktuar ose të një lloji biblioteke (në tekstin e mëtejmë: bibliotekat amë).

Neni 25

Punët e shërbimit amë sidomos janë:

• Organizimi dhe studimi i përhershëm i ështjeve me interes për veprimtarinë bibliotekare në përgjithësi,
• Shqyrtimi i çështjeve me iteres të përbashkët për veprimtarinë bibliotekare në territorin e caktuar gjegjësisht të ndonjë lloji të bibliotekës,
• Përparimi i organizimit dhe i metodave të punës në veprimtarinë bibliotekare dhe profesionit bibliotekar,
• Të bëjë propozime profesionale për zgjerimin e rrjetës së bibliotekave,
• T’u ofrojë ndihmë profesionale dhe të japë udhëzime për punët e bibliotekave,
• Të mbikëqyrë profesionalisht kryerjen e veprimtarisë bibliotekare,
• Të përcjellë dhe të harmonizojë punët e bibliotekave,
• Të nxisë bashkëpunimin e tyre reciprok dhe organizimin e përsosjes profesionale të punëtorëve të bibliotekave.

Neni 26

Punët e bibliotekës amë për territorin e Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës i kryen Biblioteka Popullore dhe Universitare e Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës (në tekstin e mëtejmë: Biblioteka Popullore dhe Universitare).

Neni 27

Biblioteka Popullore dhe Universitare pos punëve nga neni 25 i këtij ligji kryen edhe këto punë:

• Bën bibliografinë vijuese dhe retrospektive të materialit bibliotekar të kombeve dhe kombësive të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës,
• Udhëheq katalogun qendror librar, të revistave dhe materialit tjetër bibliotekar të bibliotekave në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës,
• Udhëheq për punimin e shënimeve mbi materialin bibliotekar të bibliotekave të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës, me qëllim të shfrytëzimit të të dhënave me mjete teknike bashkëkohore,
• Kryen rolin qëndror të shërbimit dokumentar bibliografik të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës,
• Bashkëpunon me biblioteka dhe ente të tjera në vend dhe në botën e jashtme dhe bën këmbimin e librave dhe materialit tjetër bibliotekar,
• Jep mendimin mbi materialin bibliotekar, që ka cilësinë e përmendores së kulturës dhe në bashkëpunim me shërbimin kompetent për mbrojtjen e atyre përmendoreve dhe merr masa për mbrojtjen e materiali bibliotekar unikat me vlerë,
• Nxit bashkëpunimin e bibliotekave të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës ,
• harmonizon dhe koordinon punën e bibliotekave amë dhe ndikon në kryerjen e shërbimit amë,
• Përcjell dhe nxit zhvillimin e bibliotekave dhe veprimtarisë bibliotekare në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës dhe për këtë qëllim jep propozime dhe udhëzime profesionale,
• Boton publikime nga fushëveprimi i punës së vetëqeverisëse, literaturë profesionale dhe doracakë bibliotekarë, materiale të papublikuara bibliotekare si dhe rezultatet e studimeve dhe kërkimeve shkencore të materialit bibliotekar,
• Informon publikun dhe njerëzve punonjës të interesuar, qytetarëve dhe oerganizatave, u ofron të dhëna mbi materialin bibliotekar,
• Kryen edhe punë të tjera të caktuara me këtë ligj.

Neni 28

Bibliotekat dhe degët në kuadër të tyre janë të obliguara që Bibliotekës Popullore dhe Universitare t’i dërgojnë shënime bibliografike të tjera të nevojshme për udhëheqjen e bibliografisë dhe katalogut qëndror, si dhe shënimet që janë të nevojshme për kryerjen e punëve sipas nenit 25 dhe nenit 27 të këtij ligji.

Biblioteka Popullore dhe Universitare cakton se në çfarë mënyre bibliotekat dhe bibliotekat në përbërje do t’i dërgojnë shënimet nga paragrafi 1 i këtij neni.

Neni 29

Dërgimi i obligueshëm i gjërave të botuara dhe i materialit tjetër bibliotekar bibliotekave, bëhet me ligj të posaçëm.

Neni 30

Për përparimin e punës shkencore dhe shfrytëzimin me sukses të librit biblioteka, shkencore dhe bibliotekat e shkollave të larta dhe institucioneve të tjera, bashkëpunojnë me Bibliotekën Popullore dhe Universitare, koordinojnë blerjen dhe shkëmbimin e literaturës shkencore dhe profesionale dhe huazimin e literaturës së vendit dhe të huaj.

III. MBROJTJA E LIBRIT DHE E MATERIALIT TJETËR BIBLIOTEKAR

Neni 31

Bibliotekat dhe bibliotekat në përbërje janë të obliguara që t’i ruajnë librat, përmbledhjet e librave dhe materialin tjetër bibliotekar dhe të marrin masa për ruajtjen e tyre.

Shfrytëzimi i librit dhe i materialit tjetër bibliotekar, i cili nga përdorimi ose nga rrethanat e tjera është amortizuar, mund të kufizohet në pajtim me statutin e bibliotekës.

Bibliotekat, në të cilat materiali bibliotekar është amortizuar ose shkatërruar atë mund ta çregjistrojnë sipas veprimit që e parasheh Pleqësia e Bibliotekës Popullore dhe Universitare.

Neni 32

Nëse organizata bazë e punës së bashkuar, organi shtetëror, bashkësia vetëqeverisëse e interesit dhe organizata tjetër vetëqeverisëse dhe bashkësia vendosin që biblioteka në përbërje të pushojë së punuari, është e obliguar t’i ofrojë librat dhe materialin tjetër bibliotekar bibliotekës amë.

Nëse biblioteka amë nuk i pranon librat e ofruara dhe materialin tjetër bibliotekar nga paragrafi 1 i këtij neni është e obliguar që lidhur me këtë të lajmërojë Bibliotekën Popullore dhe Universitare.

Neni 33

Përparësi për blerjen e librave dhe materialit tjetër bibliotekar kanë bibliotekat amë.

Neni 34

Organizatat e punës së bashkuar që merren me veprimtari botuese, organizatat e punës së bashkuar për qarkullimin e librave, organet shtetërore, bashkësitë vetëqeverisëse të interesit dhe organizatat e tjera vetëqeverisëse dhe bashkësitë, janë të obligueshme që librat dhe materialin tjetër bibliotekar, të cilin kanë për qëllim ta shesin ose ta qesin jashtë përdorimit, më parë t’ia ofrojnë bibliotekës amë në territorin e vetëqeverisëse me çmim të cilin do ta arrinin në shitje të materialit gjegjës.

Në qoftë se biblioteka amë nuk pranon ofertën është e detyrueshme që për këtë, pa humbur kohë, ta lajmërojë Bibliotekën Popullore dhe Universitare.

Në qoftë se Biblioteka Popullore dhe Universitare, në afatin prej 30 ditësh nga dita e marrjes së lajmërimit të bibliotekës amë nuk deklarohet se pranon ofertën, ofruesi, materialin e ofruar, mund t’ia shesë personit tjetër juridiko-civil sipas kushteve të njëjta dhe me çmim të njëjtë.

Neni 35

Bibliotekat dhe bibliotekat në përbërje parimisht mund të falin dhe të huazojnë në mënyrë reciproke dhe solidare, të këmbejnë materialin bibliotekar me bibliotekat e tjera dhe me organizatat e ngjashme në vend.

Neni 36

Dispozitat më të hollësishme mbi mënyrën e ruajtjes së librit dhe materialit tjetër bibliotekar i nxjerr eprori i organit krahinor të administratës, kompetent për çështjet e kulturës.

Neni 37

Libri dhe materiali tjetër bibliotekar, i cili ka cilësinë e përmendores së kulturës apo cilësinë e të mirës kulturale me vlerë të posaçme, sipas dispozitave të këtij ligji gëzon nënmbrojtje të veçantë.

Cilësinë nga paragrafi 1 i këtij neni ka libri i vjetër, i rrallë dhe në dorëshkrim, dorëshkrimi dhe kopjet unikate të materialit bibliotekar të cilët reprezentojnë trashëgiminë kulturale të popujve dhe kombësive të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës.

Neni 38

Poseduesi i materialit bibliotekar, librit etj., nga neni 37 i këtij ligji është i obligueshëm:

• Që me të të veprojë, ta ruajë dhe ta mbajë me kujdes të veçantë,
• Të lejojë studime shkencore dhe profesionale, konservimin dhe restaurimin e materialit bibliotekar, librit, etj., në bazë të kërkesës së organizatës kompetente per mbrojtjen e të mirave kulturore, me lejen e organit administrativ kompetent për çështje të kulturës,
• T’u lejojë bibliotekave për mikrofilmimin e materialit bibliotekar, librit etj., gjegjësisht reprodukimin me mjete teknike bashkëkohore dhe ekspozimin në ekspozita të organizuara në bazë të marrëveshjes mbi bashkëpunimin ndërkombëtar kultural,
• Që materiali bibliotekar, librat, etj., të mos tjetërsohen gjegjësisht të mos qiten dhe të mos eksportohen jashtë pa lejen paraprake të Bibliotekës Popullore dhe Universitare e me pëlqimin e organit krahinor të administratës kompetente për çështje të kulturës.

Neni 39

Poseduesi i librave dhe materialit tjetër bibliotekar me cilësi nga neni 37 i këtij ligji, është i detyrueshëm që për materialin bibliotekar, me të cilin disponon, ta lajmërojë bibliotekën amë kompetente.

Neni 40

Poseduesi, gjegjësisht shfrytëzuesi i materialit bibliotekar, që ka cilësinë nga neni 37 i këtij ligj,i nuk guxon ta shfrytëzojë materialin bibliotekar për qëllime të cilat nuk janë në pajtim me rëndësinë e tij ose mënyrën, e cila mund të shkaktojë dëmtimin dhë shkatërrimin e integritetit të materialit bibliotekar.

Neni 41

Në qoftë se poseduesi i materialit bibliotekar me cilësinë nga neni 37 i këtij ligji nuk i kryen masat e përcaktuara mbrojtëse ose nuk vepron në im me nenin 38 të këtij ligji organi krahinor i administratëskompetente për çështje të kulturës është i obligueshëm, në bazë të propozimit të bibliotekës amë, të cakton që ai material bibliotekar t’i dorëzohet Bibliotekës Popullore dhe Universitare me kompensim real, me përjashtim në raste kur poseduesit i merret materiali bibliotekar për shkak të tentimit që ta dëmtojë, ta shkatërrojë ose pa leje ta tjetërsoj ose ta nxjerrë jashtë vendit.

IV. TUTUJT PROFESIONALË

Neni 42

Punët profesionale të veprimtarisë bibliotekare i kryejnë punëtorët bibliotekarë, që kanë arsimin e nevojshëm profesional i plotësojnë kushtet e përcaktuara me ligj, me statut dhe me aktet e tjera të përgjithshme të organizatës së punës së bashkuar, e cila ushtron veprimtarinë bibliotekare.

Neni 43

Punët profesionale të veprimtarisë bibliotekare mund t’i kryejnë personat që kanë njërin prej titujve profesionalë: evidentues i lartë, bibliotekar, bibliotekar i lartë dhe këshilltar bibliotekar.

Neni 44

Për ta arritur përgatitjen e mëparshme profesionale, për ta kryer pavarësisht punën e evidentuesit, evidentuesit të lartë dhe bibliotekarit, praktikantët bëjnë praktikën e stazhit, që zgjat një vit. Më së voni në afat prej tre vjetësh, pas kalimit të praktikës së stazhit, praktikantët janë të obliguar ta japin provimin profesional.

Nëse praktikantët, nga paragrafi 1 i këtij neni, nuk e japin provimin profesional, nuk munden mëtej t’i kryejnë punët e atij vendi të punës.

Neni 45

Evidentuesi mund të jetë personi që ka kryer shkollën e mesme dhe ka dhënë provimin profesional për evidentues.

Evidentuesi i lartë mund të jetë personi që ka kryer shkollën e lartë dhe ka dhënë provimin profesional për evidentues të lartë.

Bibliotekari mund të jetë personi që ka kryer fakultetin dhe e ka dhënë provimin profesionl për bibliotekar.

Bibliotekari i lartë mund të jetë personi i cili, pas kryerjes së provimit profesional për bibliotekar më së paku pesë vjetë i ka kryer punët e bibliotekarit.

Këshilltar bibliotekar mund të jetë personi që ka dhënë provimin profesional, për bibliotekar dhe që ka të publikuara punime shkencore dhe profesionale nga lëmi i bibliotekave dhe i cili, sipas kvaliteteve profesionale, mund t’i kryejë punët më të ndërlikuara nga profesioni i bibliotekave.

Neni 46

Në vendin e punës të evidentuesit, evidentuesit të lartë dhe bibliotekarit, mund të pranohet personi pa provimin e bibliotekarit me obligim që brenda tre vjetësh, pas fillimit të marrëdhënies së punës, ta japë provimin çrofesional gjegjës nga profesioni i bibliotekave.

Neni 47

Programin e provimit profesional, mënyrën dhe veprimin e dhënies së provimit i përcakton eprori i organit krahinor të administratës kompetent për çështje të kulturës.

V. FINANCIMI

Neni 48

Mjetet për punë të bibliotekave të pavarura i sigurojnë bashkësitë komunale vetëqeverisëse të interesit të kulturës.

Mjetet për punë të Bibliotekës Popullore dhe Universitare i siguron Bashkësia Krahinore Vetëqeverisëse e Interesit të Kulturës.

Mjete nga paragrafi 1 dhe 2 të këtij neni sigurohen në bazë të marrëveshjes vetëqeverisëse dhe detyrave programore të përcaktuara që i kontraktojnë bibliotekat me bashkësinë vetëqeverisëse të interesit të kulturës, organizatave dhe bashkësive të tjera punonjëse të interesuara dhe bashkësive . mjetet sigurohen edhe nga kompensimi për ushtrimin e veprimtarisë bibliotekare dhe prej të ardhurave të cilat në mënyrën tjetër realizohen drejtpërdrejt.

VI. VETËQEVERISJA

Neni 49

Në qeverisjen e punëve me interes të posaçëm shoqëror në biblioteka marrin pjesë edhe përfaqësuesit e bashkësive vetëqeverisëse të interesit të kulturës, themeluesit dhe të komunës në territorin e së cilës gjendet selia e bibliotekës (në tekstin e metejmë: përfaqësuesit e bashkësisë shoqërore).

Me statutin e bibliotekës caktohet numri i përfaqësuesve të bashkësisë shoqërore.

Neni 50

Punët me interesit të posaqëm shoqëror në pajtim me nenin 49 paragrafi 1 i këtij Ligji janë:

• Vërtetimi i propozimit të statutit të bibliotekës,
• Nxjerrja e planit dhe e programit të punës dhe zhvillimit të bibliotekës,
• Shqyrtimi i raportit mbi punën e bibliotekës,
• Vendosja mbi ndryshimet e statutit të bibliotekës,
• Emërtimi dhe shkarkimi i organit inokos punëdrejtuesë dhe
• Punët e tjera të caktuara me ligj dhe me statut.

Neni 51

Organ inokos punëdrejtues i bibliotekës mund të emërohet personi që ka kryer fakultetin dhe që është punëtor i dalluar shoqëror, kultural dhe publik.

Me statutin e bibliotekës caktohen kushtet e posaçme për emërimin e organit punëdrejtues.

Organ inokos punëdrejtues i Bibliotekës Popullore dhe Universitare mund të emërohet personi i cili, pos kushteve nga paragrafi 1 i këtij neni ka të publikuara punime shkencore dhe profesionale. Organi inokos punëdrejtues emërohet në bazë të konkursit publik e me propozimin e komisionit për konkurse.

Mandati i organit inokos punëdrejtues zgjat katër vite. Me skadimin e mandatit, organi punëdrejtues mund të emërohet prapë në të njëjtin funksion.

Neni 52

Për vendimin mbi emërimin e organit inokos punëdrejtues të bibliotekës, pëlqimin e jep kuvendi i komunës në territorin e të cilës gjendet biblioteka.

Për vendimin mbi emërimin e organit inokos punëdrejtues të Bibliotekës Popullore dhe Universitare, pëlqimin e jep Kuvendi i Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës.

VII. MBIKËQYRJA

Neni 53

Mbikqyrjen ligjore të punëve të bibliotekave e bënë organi komunal i administratës kompetent për çështje të kulturës për bibliotekat që kanë vendbanimin në atë territor gjegjësisht organi krahinor i administratës kompetent për çështje të kulturës ndaj të cilave Krahina kryen të drejtat dhe obligimet e themeluesit.

VIII. DISPOZITAT NDËSHKIMORE

Neni 54

Me dënimin në të holla prej 10.000 deri 20.000 dinarë do të denohet për kundërvajtje biblioteka nëse Bibliotekës Popullore dhe Universitare nuk i dërgon shënimet nga neni 28 paragrafi 1 i këtij ligji.

Personi përgjegjës do të denohet për kundërvajtje nga paragrafi 1 i këtij neni me dënim në të holla prej 100 deri në 2000 dinarë.

Neni 55

Me dënim në të holla prej 10.000 deri 50.000 dinarë do të denohet për kundërvajtje organizata botuese e punës së bashkuar dhe organizatat e punës së bashkuar për qarkullimin e librave dhe materialit tjetër bibliotekar, nëse nuk i ofron bibliotekës amë për t’i shitur librat e çregjistruara dhe materialin tjetër bibliotekar (neni 34).

Personi përgjegjës nga paragrafi 1 i këtij neni do të dënohet për kundërvajtje me dënim në të holla prej 1000 deri në 5000 dinarë.

Neni 56

Me dënim në të holla prej 5000 deri në 10.000 dinarë do të denohet për kundërvajtje poseduesi i materialit bibliotekar, nëse nuk vepron sipas dispozitave të nenit 38 të këtij ligji.

IX. DISPOZITAT KALIMTARE DHE PËRFUNDIMTARE

Neni 57

Aktet e përgjithshme të bibliotekave dhe organizatave bazë të punës së bashkuar, bashkësive vetëqeverisëse të interesit, organeve shtetërore dhe organizatave të tjera vetëqeverisëse dhe bashkësive, në përbërjen e të cilave gjenden bibliotekat do të harmonizohen me dispozitat e këtij ligji na afat prej një viti prej ditës kur të hyjë në fuqi ky ligj.

Neni 58

Punëtorët që nuk kanë të kryer provimin profesional nga lëmi i bibliotekave, e të cilët kanë qenë në punë në biblioteka dhe në biblioteka në përbërje, nëse punojnë në ato vende të punës ku kryhen punë profesionale bibliotekare janë të obliguar ta japin provimin profesional nga profesioni i lëmit të bibliotekave më së largu tre vjet prej ditës së hyrjes në fuqi ky ligj.

Punëtorët nga paragrafi 1 i këtij neni që nuk e japin provimin profesional në afat prej tre vjetësh nuk mund t’i kryejnë punët në atë vend të punës. Nuk janë të obliguar ta japin provimin profesional personat që ditë kur ka hyrë në fuqi ky ligj i kanë kaluar më së paku 10 vjet në punët e veprimtarisë bibliotekare.

Neni 59

Punëtorëve, që deri me ditën e hyrjes në fuqi të këtij ligji kanë kryer provimin profesional nga profesioni i lëmit të bibliotekave ai u pranohet si provim gjegjës profesional në pajtim me dispozitat e këtij ligji.

Neni 60

Ditën kur hyn në fuqi ky ligj, shfuqizohen dispozitat e Ligjit mbi bibliotekat ("Fletorja zyrtare e RS të Serbisë" nr. 15/65 dhe 19/66), që aplikohen në bazë të nenit 1 pika 2 të Ligjit mbi aplikimin e dispozitave të ligjeve republikane në lëmin e shkencës dhe të kulturës, për të cilat në nenin 4 të Ligjit Kushtetues për zbatimin e Amandamenteve kushtetutës të RS të Serbisë është caktuar që të shfuqizohen më së largu deri më 31 dhjetor 1972 ("Fletorja zyrtare e KSA të Kosovës " nr. 37/72)

Neni 61

Ky ligj hyn në fuqi ditën e tetë pas ditës së shpalljes në "Gazetën Zyrtare të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës "

---

IFLA/FAIFE Office Birketinget 6, 6th floor, DK-2300 Copenhagen S, Denmark Phone: +45(32)586066, ext. 532 - direct line: +(45)32341532 Fax: +45 32 84 02 01 E-mail: susanne.seidelin@ifla.org or sus@db.dk or faife@ifla.org