International Federation of Library Associations
and Institutions (IFLA)
Oswiadczenie na temat
bibliotek i wolnosci intelektualnej
Oswiadczenie przygotowane przez IFLA/FAIFE i zaaprobowane przez The Executive Board
of IFLA 25 marca 1999 roku.
Haga, Holandia.
Alarabia, Balgarski,
Bangla, Bosanski, Cesky, Chaltibhasa, Dansk, Deutsch, English, Espanol, Farsi, Français, Hangul, Hrvatski, Íslenska, Italiano, Kartuli, Lietuviskai, Magyar, Nederlands, Nihongo, Norsk, Portugues, Russkij,
Shqip, Srpski, Suomeksi, Svenska, Tagalog, Tamil, Türkçe, Viet, Zhongwen (simplified), Zhongwen
(traditional)
IFLA (The International Federation of Library Associations and Institutions -
Międzynarodowa Federacja Stowarzyszeń i Instytucji Bibliotekarskich) wspiera, broni i
promuje wolność intelektualną określoną i zdefiniowaną w Deklaracji Praw Człowieka
ONZ.
IFLA stoi na stanowisku, że ludzie mają fundamentalne prawo dostępu do wiedzy,
produktów twórczego myślenia i aktywności intelektualnej oraz do publicznego
wyrażania własnych poglądów.
IFLA jest przekonana, że prawo do wiedzy i wolność wypowiedzi są jedynie różnymi
aspektami tej samej zasady. Realizacja prawa do wiedzy wymaga wolności myśli i sumienia;
wolność myśli i wolność wypowiedzi stanowią niezbędne warunki dla zaistnienia
wolności dostępu do informacji.
IFLA uważa, że zaangażowanie na rzec wolności intelektualnej należy do
podstawowych zadań środowiska bibliotekarskiego i pracowników informacji.
IFLA wzywa biblioteki i ich personel do przestrzegania
zasad wolności intelektualnej, nieograniczonego dostępu do informacji i swobody
wypowiadania się oraz poszanowania prywatności użytkowników bibliotek
IFLA nalega na swoich członków, aby aktywnie promowali i realizowali w praktyce te
zasady i stoi na stanowisku, że:
- Biblioteki organizują dostęp do informacji, idei i dzieł wyobraźni. Funkcjonują
jako bramy do wiedzy, myśli i kultury.
- Biblioteki zapewniają podstawowe zaplecze dla procesu uczenia się przez całe życie,
samodzielnego podejmowania decyzji i rozwoju kulturalnego zarówno jednostek jak i całych
grup.
- Biblioteki przyczyniają się do rozwoju i zachowania wolności intelektualnej oraz
wspomagają obronę podstawowych wartości demokratycznych i uniwersalnych praw
obywatelskich.
- Biblioteki ponoszą odpowiedzialność zarówno za zapewnienie, jak i ułatwienie
dostępu do wiedzy i produktów aktywności intelektualnej. W tym celu biblioteki powinny
gromadzić, zabezpieczać i udostępniać możliwie najbardziej różnorodne materiały,
odzwierciedlające pluralizm i zróżnicowanie społeczne.
- W zarządzaniu procesem selekcji i udostępniania materiałów, biblioteki muszą
kierować się względami profesjonalnymi, a nie poglądami politycznymi, religijnymi czy
etycznymi.
- Biblioteki muszą gromadzić, organizować i rozpowszechniać informacje swobodnie
(bezpłatnie) i sprzeciwiać się jakimkolwiek formom cenzury.
- Biblioteki muszą zapewnić równy dostęp do materiałów, urządzeń i usług
wszystkim użytkownikom. Żadni użytkownicy nie mogą być dyskryminowani ze względu na
rasę, wyznanie, płeć, wiek czy z jakichkolwiek innych przyczyn.
- Użytkownicy bibliotek powinni mieć zagwarantowane prawo do prywatności i
anonimowości. Bibliotekarze i inni członkowie personelu bibliotecznego nie mogą
udostępniać danych swoich użytkowników ani informacji na temat wykorzystywanych przez
nich materiałów osobie trzeciej.
- Biblioteki finansowane ze środków publicznych, do których jest powszechny dostęp,
muszą wspierać i stosować zasady wolności i
ntelektualnej.
- Bibliotekarze i inni pracownicy takich bibliotek mają obowiązek wspierania i
stosowania tych zasad.
- Bibliotekarze i pozostali członkowie personelu powinni wypełniać swoje obowiązki
zarówno wobec zwierzchników, jak i użytkowników. W przypadku zaistnienia konfliktu
między tymi obowiązkami, pierwszeństwo otrzymać powinny obowiązki wobec użytkownika.
Remigiusz Sapa, Uniwersytet Jagiellonski, Kraków
|
IFLA/FAIFE Office
Birketinget 6, 6th floor, DK-2300 Copenhagen S, Denmark
Phone: +45(32)586066, ext. 532 - direct line: +(45)32341532
Fax: +45 32 84 02 01
E-mail: susanne.seidelin@ifla.org or sus@db.dk or faife@ifla.org |
|
