International Federation of Library Associations
and Institutions (IFLA)
Kütüphaneler ve düşünce özgürlüğü konulu IFLA bildirisi
Bu bildiri IFLA/FAIFE tarafından hazırlandı ve 25 MART 1999 da Hollanda'nın
Haag kentinde IFLA Yönetim Kurulu tarafından kabul edildi.
Alarabia, Balgarski,
Bangla, Bosanski, Chaltibhasa, Dansk, Deutsch, English, Español, Farsi, Français, Hangul, Hrvatski, Íslenska, Italiano, Kartuli, Lietuviskai, Magyar, Nederlands, Nihongo, Norsk, Polski, Português, Russkij,
Shqip, Srpski, Suomeksi, Svenska, Tagalog, Tamil, Viet, Zhongwen (simplified), Zhongwen (traditional)
IFLA (Uluslararası Kütüphaneler Birliği), Birleşmiş Milletler İnsan Hakları
Bildirisinde belirtildiği biçimiyle düşünce özgürlüğünü destekler, savunur ve
onu geliştirmek için çalışır.
IFLA insanların haber alma, düşünce üretme ve görüşlerini açıklama
özgürlüklerinin, onların temel hakları olduğunu kabul eder.
IFLA bilme hakkı ve ifade özgürlüğünün aynı ilkenin iki cephesi olduğuna
inanır. Bilme hakkı, düşünce ve inanç özgürlüğünün bir gereği, düşünce ve
ifade özgürlüğü ise özgürce haber alabilme hakkının vazgeçilmez şartıdır.
IFLA düşünce özgürlüğüne saygının, kütüphanecilik ve iletişim
mesleklerinde merkezi bir konumu olduğunu savlar.
IFLA bu nedenle kütüphaneler ve kütüphane görevlilerini düşünce özgürlüğü,
ifade özgürlüğü, engelsiz haberleşme özgürlüğü ilkelerinde ısrarcı olmaya ve
kütüphane kullanıcılarının mahremiyetine saygılı olmaya davet eder.
IFLA üyelerini görevleri sırasında bu ilkeleri hayata geçirmeye davet eder. Bu
bağlamda;
- Kütüphaneler bilgi, düşünce ve yaratıcılığa geçit verirler. Bilgi, düşünce
ve kültüre giriş kapısı görevini üstlenirler.
- Kütüphaneler bıreyler ve gruplara yaşamboyu öğrenim, bağımsız karar alma ve
kültürel gelişim için temel destek sağlar.
- Kütüphaneler, düşünce özgürlüğünün korunması ve geliştirilmesine katkıda
bulunurlar ve de temel demokratik değerler ile yurttaşlık haklarının
savunucusudurlar.
- Kütüphaneler haber alma ve görüşleri açıklama hakkını kolaylaştırıp, garanti
altına alma sorumluluğunu üstlenir. Bu yüzden kütüphaneler, toplumun çok
sesliliğini yansıtan geniş bir yelpazede, sunulan ürünleri almalı ve kullanıcıya
ulaştırmalıdır.
- Kütüphaneler, seçilen ürünlerin ve verilen hizmetin politik, ahlaki ve dini
değerlendirmeler değil, fakat mesleki değerlendirmeler sonucu sağlanmasını güvence
altına alır.
- Kütüphaneler, olası sansüre göğüs gererek gerekli ürünleri özgürce satın
alır, düzenler ve hizmete sunar.
- Kütüphaneler var olan hizmet, ürün ve olanakları hiç bir ayırım gözetmeden
kullanıcıya sunar. Irk, inanç, cinsiyet, yaş ve benzeri hiç bir ayırımcılığa
izin vermez.
- Kütüphane kullanıcısının mahremiyeti kesinlikle korunur. Kütüphaneciler ve
diğer kütüphane görevlileri kullanıcının kimliğini ve yararlandığı ürünleri,
üçüncü kişilere kesinlikle bildirmezler.
- Kamu kuruluşları tarafından finanse edilen, kamuya açık kütüphaneler de
düşünce özgürlüğü kurallarına uymakla yükümlüdürler.
- Bu türden kütüphanelerdeki görevliler de tüm bu kurallara uymakla
yükümlüdürler.
- Kütüphaneciler ve diğer kütüphane görevlileri, hem işverene hem de kullanıcıya
karşı sorumludurlar. Bu sorumlulukların çatışması durumunda, kullanıcıya karşı
olan sorumluluk önceliklidir.
Çeviren: Kerim Gezgin
|
IFLA/FAIFE Office
Birketinget 6, 6th floor, DK-2300 Copenhagen S, Denmark
Phone: +45(32)586066, ext. 532 - direct line: +(45)32341532
Fax: +45 32 84 02 01
E-mail: susanne.seidelin@ifla.org or sus@db.dk or faife@ifla.org |
|